Theo luật về trật tự, an toàn giao thông đường bộ mới, mỗi giấy phép lái xe có mười hai điểm, bị trừ khi người lái vi phạm và được phục hồi nếu không bị trừ điểm trong một khoảng thời gian luật định. Phạt nguội là việc xử phạt dựa trên hình ảnh từ camera, gửi thông báo về sau; thông báo chính thức không bao giờ yêu cầu bạn chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hay bấm vào một đường dẫn lạ.
Chào bạn, đây là Nhà Luật Học. Hai chuyện này mới với nhiều người, và chính cái mới đó là chỗ kẻ gian lợi dụng. Tập này giúp bạn hiểu cơ chế để không lo lắng thừa, và không mất tiền oan.
Điểm giấy phép lái xe vận hành ra sao?
Hãy hình dung giấy phép lái xe như một tài khoản có mười hai điểm. Mỗi lần vi phạm một số lỗi nhất định, ngoài phạt tiền, bạn bị trừ một số điểm tuỳ mức độ lỗi.
Việc trừ điểm được ghi nhận trên hệ thống dữ liệu, không phải đục lỗ hay ghi lên thẻ. Bạn có thể tra cứu số điểm còn lại qua các kênh chính thức như ứng dụng định danh điện tử khi đã tích hợp giấy phép.
Nếu chưa bị trừ hết điểm và không bị trừ thêm trong một khoảng thời gian liên tục theo luật, số điểm được phục hồi đủ mười hai.
Cơ chế này thay cho cách tước giấy phép trong nhiều trường hợp trước đây. Ý nghĩa của nó là nhắc người lái hay vi phạm nhiều lần, chứ không chỉ phạt từng lần riêng lẻ.
Hết điểm thì sao?
Khi bị trừ hết điểm, người lái không được điều khiển loại phương tiện ghi trên giấy phép đó. Sau một thời gian tối thiểu theo luật, họ phải tham gia kiểm tra kiến thức pháp luật về giao thông để được phục hồi điểm.
Lái xe khi giấy phép đã hết điểm bị coi như không có giấy phép phù hợp, và bị xử lý tương ứng.
Thời gian tối thiểu, nội dung kiểm tra và nơi đăng ký có thể được hướng dẫn chi tiết bằng các văn bản dưới luật. Hãy tra cổng thông tin chính thức hoặc hỏi cơ quan quản lý.
Cách tốt nhất vẫn là không để tới mức đó. Một năm lái xe cẩn thận là một năm điểm của bạn tự nạp đầy lại.
Với người lái xe kiếm sống như tài xế công nghệ, tài xế giao hàng, điểm giấy phép giờ gần như là vốn liếng nghề nghiệp. Mấy lần vượt đèn vàng cho kịp đơn có thể làm mất nhiều tuần không được chạy xe. Đáng để tính lại nhịp làm việc trước khi tính lại tốc độ.
Phạt nguội là gì và đến tay bạn bằng cách nào?
Phạt nguội là xử phạt dựa trên hình ảnh, dữ liệu từ camera giám sát, máy đo tốc độ, thay vì dừng xe tại chỗ. Cơ quan chức năng xác định phương tiện qua biển số, rồi gửi thông báo cho chủ xe hoặc người vi phạm.
Thông báo thường gửi qua đường bưu chính về địa chỉ đăng ký xe, và ngày càng nhiều nơi gửi qua các kênh điện tử chính thức. Thông báo ghi thời gian, địa điểm, lỗi vi phạm và yêu cầu tới làm việc.
Bạn có quyền xem hình ảnh vi phạm khi làm việc. Nếu không phải mình lái, hãy trình bày người lái là ai vào thời điểm đó.
Đây cũng là lý do người bán xe nên làm thủ tục thu hồi đăng ký ngay, để thông báo không gửi về nhà mình khi xe đã thuộc người khác.
Nhận diện tin nhắn lừa đảo phạt nguội
Kẻ gian giả danh cơ quan chức năng, nhắn tin hoặc gọi điện báo xe bạn bị phạt nguội, kèm đường dẫn để tra cứu hoặc nộp phạt. Đường dẫn đó dẫn tới trang giả, đánh cắp thông tin tài khoản ngân hàng.
Dấu hiệu nhận diện: yêu cầu chuyển khoản vào tài khoản cá nhân, thúc ép nộp ngay để tránh bị tạm giữ xe, gửi đường dẫn lạ không thuộc tên miền của cơ quan nhà nước, đòi mã xác thực ngân hàng.
Cơ quan chức năng không đòi mã xác thực của bạn, và việc nộp phạt luôn theo quyết định xử phạt, qua kho bạc, ngân hàng hoặc cổng dịch vụ công.
Khi nghi ngờ, đừng bấm vào đường dẫn. Tự gõ địa chỉ cổng thông tin chính thức để tra, hoặc gọi điện cho đơn vị cảnh sát giao thông địa phương để hỏi.
Lời khuyên để yên tâm
Định kỳ tự tra cứu phạt nguội cho xe của mình qua kênh chính thức, nhất là khi vừa đi đường dài hoặc cho người khác mượn xe.
Cập nhật địa chỉ liên lạc đúng trên hồ sơ đăng ký xe, để thông báo thật tới được tay bạn.
Nói chuyện này với bố mẹ, ông bà trong nhà. Người lớn tuổi thường là mục tiêu của các cuộc gọi giả danh, vì họ dễ hoảng khi nghe tới chuyện bị phạt, bị giữ xe. Một lời dặn trước giá trị hơn mọi cảnh báo sau.
Nếu đã lỡ bấm vào đường dẫn lạ và nhập thông tin ngân hàng, gọi ngay tổng đài ngân hàng để khoá tài khoản, đổi mật khẩu, rồi trình báo công an.
Câu hỏi để lại: bạn có biết giấy phép lái xe của mình hiện còn bao nhiêu điểm không?
Câu hỏi thường gặp
Giấy phép lái xe cấp từ lâu có áp dụng trừ điểm không?
Cơ chế điểm áp dụng cho giấy phép lái xe đang có giá trị sử dụng theo luật mới, kể cả giấy phép cấp trước đó. Hãy tra số điểm qua kênh chính thức để biết tình trạng của mình.
Phạt nguội có thời hạn không?
Việc xử phạt vi phạm hành chính có thời hiệu theo quy định. Tuy vậy, đừng dựa vào thời hiệu để né, vì thông tin vi phạm có thể ảnh hưởng tới việc đăng kiểm hoặc các thủ tục khác.
Xe bị phạt nguội nhưng người khác lái thì ai bị trừ điểm?
Người trực tiếp điều khiển phương tiện khi vi phạm là người bị xử phạt và trừ điểm. Chủ xe cần hợp tác cung cấp thông tin người lái khi được yêu cầu.
Không đọc được thông báo phạt nguội vì sai địa chỉ thì sao?
Hãy chủ động tra cứu và liên hệ đơn vị đã phát hiện vi phạm để giải quyết. Cập nhật lại địa chỉ trên hồ sơ đăng ký xe để tránh lặp lại.
Bị trừ điểm có được khiếu nại không?
Trừ điểm đi kèm quyết định xử phạt. Nếu cho rằng quyết định sai, bạn có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện theo thủ tục, trong thời hạn quy định.
