Khi xảy ra va chạm giao thông, người liên quan phải dừng lại, bảo đảm an toàn cho mình và người khác, cấp cứu người bị thương, báo công an khi có người bị thương hoặc thiệt hại đáng kể, và ghi nhận hiện trường bằng ảnh, video cùng thông tin người làm chứng. Bỏ đi khỏi hiện trường để trốn tránh trách nhiệm là vi phạm pháp luật và gần như luôn làm mọi chuyện tệ hơn.
Chào bạn, đây là Nhà Luật Học. Sau một cú va chạm, tim đập nhanh, đầu óc trống rỗng, rất dễ làm sai. Tập này mình đưa cho bạn một thứ tự đơn giản để nhớ.
Việc đầu tiên: an toàn và cứu người
Dừng xe lại. Nếu xe còn nổ máy, tắt máy. Bật đèn khẩn cấp với ô tô, đặt vật cảnh báo phía sau nếu có thể, để xe khác không đâm tiếp vào.
Kiểm tra người: mình, người kia, người đi đường. Nếu có người bị thương, gọi cấp cứu một một lăm. Gọi một một ba để báo công an.
Không tự ý di chuyển người bị thương nặng, nhất là người nghi chấn thương cột sống, cổ, trừ khi họ đang ở chỗ nguy hiểm như giữa làn xe chạy hoặc gần đám cháy. Với người đi xe máy bị ngã, đừng vội tháo mũ bảo hiểm nếu họ đang bất tỉnh, hãy chờ nhân viên y tế.
Luật yêu cầu người có mặt tại nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm cấp cứu, giúp đỡ người bị nạn. Hãy nhờ người xung quanh: một người gọi điện, một người phân luồng, một người trông người bị thương.
Ghi nhận hiện trường trước khi mọi thứ thay đổi
Chụp ảnh toàn cảnh từ nhiều hướng, chụp vị trí các xe so với vạch kẻ đường, biển báo, đèn tín hiệu. Chụp cận cảnh chỗ va chạm, vết phanh, mảnh vỡ.
Chụp biển số các xe liên quan. Nếu có camera hành trình, lưu ngay đoạn video, nhiều thiết bị tự ghi đè sau một thời gian.
Xin tên, số điện thoại của người làm chứng. Lời họ kể sau này có thể quyết định ai đúng ai sai, và người làm chứng thường rời đi rất nhanh.
Để ý xem gần đó có camera của cửa hàng, nhà dân không. Bạn có thể nhờ họ giữ lại đoạn ghi hình, hoặc báo cho công an để cơ quan chức năng trích xuất.
Một mẹo ít người làm: quay một đoạn video chậm, vừa quay vừa đọc to thời gian, địa điểm, hướng đi của từng xe. Lúc đó bạn nhớ rõ nhất, vài ngày sau trí nhớ sẽ tự sửa lại câu chuyện theo hướng có lợi cho mình mà chính bạn không nhận ra.
Va quẹt nhẹ, không ai bị thương thì sao?
Với va quẹt nhẹ, chỉ trầy xước xe, không ai bị thương, nhiều người chọn tự thoả thuận tại chỗ. Điều này được, nhưng hãy làm cho đúng.
Chụp ảnh hiện trường trước, rồi mới dời xe vào lề để không gây ùn tắc. Trao đổi thông tin: họ tên, số điện thoại, biển số, thông tin bảo hiểm nếu có.
Nếu thoả thuận bồi thường, viết vài dòng ghi lại sự việc, số tiền, hai bên ký và mỗi người giữ một bản, có người làm chứng càng tốt. Chuyển khoản thay vì đưa tiền mặt nếu có thể.
Nếu không thống nhất được, hoặc nghi có thương tích chưa lộ ra ngay như đau đầu, đau cổ, hãy gọi công an tới lập biên bản. Có những chấn thương chỉ biểu hiện sau vài giờ.
Những điều không nên làm khi đang căng thẳng
Đừng bỏ đi. Bỏ chạy khỏi hiện trường để trốn trách nhiệm là hành vi bị xử lý nặng, và nếu có người bị thương nặng hay tử vong thì là tình tiết rất bất lợi trong vụ án hình sự.
Đừng cãi nhau, xô xát. Một va chạm nhỏ có thể thành một vụ cố ý gây thương tích nếu ai đó động tay.
Đừng vội nhận hết lỗi hay đổ hết lỗi khi chưa rõ chuyện. Hãy nói sự kiện như mình đi hướng này, lúc đó đèn đang xanh, thay vì kết luận lỗi hoàn toàn của ai.
Đừng xoá ảnh, video hay tin nhắn liên quan, kể cả những gì bạn thấy bất lợi cho mình. Việc xoá chứng cứ có thể bị nhìn nhận rất xấu.
Sau khi rời hiện trường
Đi khám nếu có bất kỳ dấu hiệu đau nhức nào, và giữ hồ sơ khám. Đây vừa là để bảo vệ sức khoẻ, vừa là chứng cứ cho yêu cầu bồi thường.
Báo cho công ty bảo hiểm của xe mình sớm nhất có thể, theo thời hạn trong hợp đồng. Nhiều quyền lợi bảo hiểm phụ thuộc vào việc báo kịp thời và có biên bản phù hợp.
Nếu công an đã lập hồ sơ, hãy theo dõi giấy mời làm việc và mang theo giấy tờ cần thiết. Khi có tranh chấp bồi thường hoặc có dấu hiệu hình sự, hãy hỏi luật sư.
Một mẹo cuối: lưu sẵn số cấp cứu và số công an trong điện thoại, ghi rõ tên. Câu hỏi để lại: nếu ngày mai bạn chứng kiến một tai nạn, bạn sẽ làm gì đầu tiên?
Câu hỏi thường gặp
Có phải chờ công an tới mới được dời xe không?
Khi có người bị thương nặng hoặc thiệt hại lớn, nên giữ nguyên hiện trường chờ công an, trừ khi cần dời để cấp cứu hoặc tránh nguy hiểm. Với va quẹt nhẹ, chụp ảnh đầy đủ rồi dời xe vào lề thường hợp lý hơn để tránh ùn tắc.
Người gây tai nạn bỏ chạy thì nạn nhân làm gì?
Ghi nhớ biển số, đặc điểm xe nếu có thể, xin thông tin người làm chứng, và báo công an ngay. Camera xung quanh thường giúp truy tìm phương tiện.
Đưa người bị nạn đi viện có bị coi là người gây tai nạn không?
Không. Giúp đỡ người bị nạn là trách nhiệm và việc làm đáng quý. Hãy để lại thông tin liên lạc và kể lại với công an những gì bạn thấy.
Va chạm với người đi bộ thì ai có lỗi?
Tuỳ hoàn cảnh cụ thể như nơi xảy ra, tín hiệu đèn, tốc độ. Người lái xe cơ giới được coi là điều khiển nguồn nguy hiểm cao độ nên có trách nhiệm bồi thường cao hơn, kể cả khi không có lỗi, trừ một số ngoại lệ.
Hai bên tự thoả thuận rồi có kiện lại được không?
Thoả thuận đã ký có giá trị ràng buộc. Nhưng nếu sau đó phát hiện thương tích nghiêm trọng chưa lường được, hoặc thoả thuận do bị ép buộc, bạn có thể hỏi luật sư về khả năng yêu cầu thêm.
