Người gây tai nạn giao thông phải bồi thường thiệt hại về sức khoẻ, tính mạng, tài sản và tổn thất tinh thần cho người bị hại. Vì xe cơ giới được pháp luật coi là nguồn nguy hiểm cao độ, chủ xe hoặc người đang chiếm hữu, sử dụng xe phải bồi thường cả khi không có lỗi, trừ khi thiệt hại hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị hại hoặc do sự kiện bất khả kháng. Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe chi trả cho người bị hại trong giới hạn của hợp đồng.
Chào bạn, đây là Nhà Luật Học. Tập trước mình nói những việc làm tại chỗ. Tập này nói chuyện sau đó: tiền bồi thường được tính thế nào, và tấm thẻ bảo hiểm trong ví của bạn thật ra trả cho ai.
Bồi thường gồm những khoản nào?
Với thiệt hại về sức khoẻ, các khoản thường gồm chi phí cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi chức năng, thu nhập thực tế bị mất của người bị hại, và thu nhập bị mất của người chăm sóc họ trong thời gian điều trị.
Nếu người bị hại mất một phần hoặc toàn bộ khả năng lao động, còn có chi phí cho người chăm sóc thường xuyên. Ngoài ra là khoản bù đắp tổn thất về tinh thần, có mức giới hạn theo luật.
Với thiệt hại về tính mạng, có chi phí mai táng, tiền cấp dưỡng cho những người mà người chết có nghĩa vụ cấp dưỡng, và khoản bù đắp tổn thất tinh thần cho người thân.
Với tài sản, là giá trị tài sản bị hư hỏng, mất mát, chi phí sửa chữa, và thu nhập bị mất do không khai thác được tài sản. Mỗi khoản đều cần chứng từ, hoá đơn để chứng minh.
Nguồn nguy hiểm cao độ nghĩa là gì?
Luật dân sự liệt kê phương tiện giao thông vận tải cơ giới là nguồn nguy hiểm cao độ. Người sở hữu, người được giao chiếm hữu, sử dụng phải tuân thủ quy định bảo quản, sử dụng.
Điểm đặc biệt là trách nhiệm bồi thường phát sinh cả khi người điều khiển không có lỗi. Chỉ được loại trừ khi thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi cố ý của người bị hại, hoặc do tình thế cấp thiết, bất khả kháng, trừ trường hợp luật có quy định khác.
Ví dụ một người đột ngột lao ra đường, nếu không chứng minh được đó là lỗi cố ý của họ, người lái vẫn có thể phải bồi thường một phần.
Khi người bị hại cũng có lỗi, mức bồi thường được giảm tương ứng với mức lỗi của họ. Đây là chỗ hai bên thường tranh cãi, và kết quả điều tra của cơ quan công an là căn cứ quan trọng.
Bảo hiểm bắt buộc trả cho ai?
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc của chủ xe cơ giới là bảo hiểm cho thiệt hại mà xe của bạn gây ra cho người khác. Nó không trả cho xe của bạn hay cho chính bạn.
Khi có tai nạn thuộc phạm vi bảo hiểm, công ty bảo hiểm chi trả cho người bị hại trong giới hạn mức trách nhiệm đã quy định cho từng loại xe. Phần thiệt hại vượt quá mức đó, người gây tai nạn tự chịu.
Có những trường hợp bảo hiểm không chi trả, ví dụ khi người lái không có giấy phép lái xe hợp lệ, có nồng độ cồn, hoặc cố ý gây thiệt hại, tuỳ quy định và hợp đồng.
Muốn được bảo hiểm cho chính xe mình hay người ngồi trên xe, cần mua thêm các loại bảo hiểm tự nguyện. Hãy đọc kỹ giấy chứng nhận để biết mình đang được bảo vệ tới đâu.
Thoả thuận bồi thường sao cho chắc?
Phần lớn vụ tai nạn kết thúc bằng thoả thuận. Hai bên nên thống nhất số tiền dựa trên chứng từ thực tế: hoá đơn viện phí, giấy ra viện, báo giá sửa xe, giấy xác nhận thu nhập.
Thoả thuận nên lập thành văn bản, ghi rõ khoản tiền, cách trả, thời điểm trả, và hai bên đã giải quyết xong những gì, còn những gì để ngỏ. Có người làm chứng hoặc có xác nhận của cơ quan công an đang thụ lý càng tốt.
Nếu thương tích còn đang điều trị, chưa biết di chứng, nên cân nhắc trước khi ký một thoả thuận coi như xong toàn bộ.
Đừng ký giấy xác nhận đã nhận tiền khi chưa thật sự nhận. Đó là lỗi rất hay gặp khi hai bên tin nhau trong lúc bối rối.
Bồi thường và trách nhiệm hình sự
Khi tai nạn gây chết người hoặc thương tích nghiêm trọng, người gây tai nạn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông. Đó là việc của Nhà nước, không phụ thuộc vào việc bên bị hại có yêu cầu hay không.
Bồi thường thoả đáng, tự nguyện khắc phục hậu quả là tình tiết giảm nhẹ mà toà án có thể xem xét. Nhưng nó không tự xoá trách nhiệm hình sự.
Gia đình người bị hại cũng nên biết: việc nhận tiền bồi thường không có nghĩa là mình mất quyền tham gia vụ án. Bạn vẫn là bị hại, vẫn có quyền được thông báo và trình bày.
Với vụ việc nghiêm trọng, cả hai phía đều nên có luật sư. Câu hỏi để lại: bạn đã từng đọc giấy chứng nhận bảo hiểm xe của mình chưa?
Câu hỏi thường gặp
Người gây tai nạn không có tiền bồi thường thì sao?
Nghĩa vụ bồi thường vẫn tồn tại. Người bị hại có thể yêu cầu toà án giải quyết và yêu cầu thi hành án khi người có nghĩa vụ có tài sản hoặc thu nhập. Bảo hiểm bắt buộc, nếu có, sẽ chi trả phần trong giới hạn.
Người lái xe công ty gây tai nạn thì ai bồi thường?
Nếu người lái đang thực hiện công việc được giao, doanh nghiệp thường phải bồi thường cho người bị hại trước, sau đó có thể yêu cầu người lái hoàn trả một khoản theo quy định nếu họ có lỗi.
Người chưa thành niên gây tai nạn thì ai chịu?
Cha mẹ hoặc người giám hộ thường phải bồi thường thay hoặc bổ sung, tuỳ độ tuổi và tài sản riêng của người chưa thành niên.
Bảo hiểm xe máy mua ở vỉa hè có giá trị không?
Giấy chứng nhận bảo hiểm có giá trị nếu do doanh nghiệp bảo hiểm được phép phát hành và là thật. Hãy kiểm tra thông tin trên giấy hoặc mua qua kênh chính thức để tránh giấy giả.
Bao lâu thì hết quyền đòi bồi thường?
Thời hiệu khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại theo luật dân sự hiện hành là ba năm kể từ ngày người có quyền biết hoặc phải biết quyền của mình bị xâm phạm. Hãy kiểm lại quy định đang có hiệu lực.
