Khi xảy ra tai nạn lao động, người sử dụng lao động phải sơ cứu, cấp cứu kịp thời, tạm ứng chi phí điều trị, trả đủ lương trong thời gian người lao động điều trị, khai báo và điều tra theo quy định, đồng thời bồi thường hoặc trợ cấp tuỳ mức độ lỗi. Tai nạn xảy ra trên đường đi và về giữa nơi ở và nơi làm việc, trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý, cũng có thể được coi là tai nạn lao động.
Chào bạn, đây là Nhà Luật Học. Không ai đi làm mà nghĩ mình sẽ gặp tai nạn. Nhưng khi nó xảy ra, những giờ đầu và những tờ giấy đầu tiên quyết định rất nhiều quyền lợi về sau. Tập này mình nói những gì nên làm.
Thế nào là tai nạn lao động?
Tai nạn lao động là tai nạn gây tổn thương cho bộ phận, chức năng nào đó của cơ thể hoặc gây tử vong, xảy ra trong quá trình lao động, gắn với việc thực hiện công việc, nhiệm vụ.
Nó bao gồm cả khi đang làm những việc cần thiết trong giờ làm như nghỉ giải lao, ăn giữa ca, vệ sinh, tắm rửa sau ca, ở nơi làm việc.
Nó cũng bao gồm tai nạn khi thực hiện công việc theo yêu cầu của người sử dụng lao động ngoài nơi làm việc, ngoài giờ làm việc, ví dụ được cử đi giao hàng, đi công tác.
Và trường hợp người lao động gặp tai nạn trên tuyến đường đi từ nơi ở tới nơi làm việc và ngược lại, trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý. Đây là trường hợp nhiều người không biết mình được bảo vệ.
Những việc phải làm trong giờ đầu
Ưu tiên tuyệt đối là cứu người. Sơ cứu tại chỗ, gọi cấp cứu một một lăm, đưa tới cơ sở y tế gần nhất. Người sử dụng lao động có trách nhiệm tổ chức việc này.
Giữ nguyên hiện trường trong phạm vi an toàn cho phép, chụp ảnh, ghi lại ai có mặt. Hiện trường bị dọn ngay lập tức làm việc điều tra nguyên nhân khó khăn.
Với tai nạn trên đường đi làm, nếu là tai nạn giao thông thì báo công an tới lập biên bản. Biên bản của công an là giấy tờ quan trọng để sau này xác định đó là tai nạn lao động.
Người bị nạn hoặc người thân nên báo ngay cho người quản lý trực tiếp, bằng tin nhắn hoặc cuộc gọi có ghi nhận, để việc khai báo không bị chậm.
Trách nhiệm của người sử dụng lao động
Người sử dụng lao động phải tạm ứng chi phí sơ cứu, cấp cứu, điều trị. Phần chi phí y tế trong phạm vi bảo hiểm y tế thì quỹ bảo hiểm chi trả, phần ngoài phạm vi thì người sử dụng lao động chi trả với người có tham gia bảo hiểm y tế.
Họ phải trả đủ tiền lương theo hợp đồng cho người lao động trong thời gian nghỉ việc để điều trị.
Nếu tai nạn không hoàn toàn do lỗi của người lao động, họ còn phải bồi thường theo mức luật quy định tuỳ tỷ lệ suy giảm khả năng lao động. Nếu lỗi hoàn toàn của người lao động, vẫn có một khoản trợ cấp nhưng thấp hơn.
Họ cũng phải khai báo, điều tra, lập biên bản tai nạn lao động theo quy định, và giới thiệu người lao động đi giám định mức suy giảm khả năng lao động khi điều trị ổn định.
Chế độ từ bảo hiểm tai nạn lao động
Người lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc thì được hưởng chế độ từ quỹ bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, nếu đáp ứng điều kiện.
Điều kiện thường gồm bị tai nạn thuộc các trường hợp luật quy định, và suy giảm khả năng lao động từ một mức nhất định trở lên theo kết quả giám định.
Tuỳ mức suy giảm, người lao động được trợ cấp một lần hoặc hằng tháng, được hỗ trợ phương tiện trợ giúp sinh hoạt nếu cần, được hỗ trợ chuyển đổi nghề khi quay lại làm việc.
Hồ sơ hưởng chế độ cần biên bản điều tra tai nạn, giấy ra viện, biên bản giám định. Vì vậy những giấy tờ đầu tiên rất quan trọng. Thiếu chúng, quyền lợi có thể bị chậm hoặc mất.
Những trường hợp không được hưởng và lời nhắc
Luật loại trừ một số trường hợp như tai nạn do mâu thuẫn của chính người bị nạn với người gây tai nạn mà không liên quan tới việc thực hiện công việc, do người lao động cố ý tự huỷ hoại sức khoẻ, hoặc do sử dụng ma tuý, chất gây nghiện trái quy định.
Uống rượu bia rồi gây tai nạn cũng là tình huống phức tạp về quyền lợi, chưa kể nguy hiểm tính mạng. Đừng để nó xảy ra.
Người lao động cũng có trách nhiệm chấp hành nội quy an toàn: đội mũ, đeo dây an toàn, không tự ý tháo che chắn máy. Được trang bị mà không dùng có thể làm giảm quyền lợi khi xét lỗi.
Nếu quyền lợi không được giải quyết, hãy hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội, cơ quan quản lý lao động, hoặc trung tâm trợ giúp pháp lý. Câu hỏi để lại: nơi bạn làm việc có hộp sơ cứu và có ai biết sơ cứu không?
Câu hỏi thường gặp
Đi làm bị tai nạn giao thông có được tính là tai nạn lao động không?
Có thể, nếu xảy ra trên tuyến đường đi từ nơi ở tới nơi làm việc hoặc ngược lại, trong khoảng thời gian và tuyến đường hợp lý. Cần biên bản của cơ quan công an hoặc xác nhận theo quy định để chứng minh.
Lao động thời vụ không có bảo hiểm thì có được bồi thường không?
Người sử dụng lao động vẫn có trách nhiệm sơ cứu, chi trả chi phí và bồi thường theo luật an toàn vệ sinh lao động. Nếu họ không đóng bảo hiểm khi thuộc diện bắt buộc, họ phải tự chi trả khoản tương đương chế độ.
Tai nạn xảy ra lúc ăn trưa ở căng tin công ty có được tính không?
Thường được tính, vì ăn giữa ca tại nơi làm việc là hoạt động cần thiết trong giờ làm việc mà luật về an toàn vệ sinh lao động đã liệt kê.
Bao lâu thì phải khai báo tai nạn lao động?
Người sử dụng lao động phải khai báo ngay hoặc trong thời hạn luật định tuỳ mức độ nghiêm trọng. Người lao động nên báo cho quản lý sớm nhất có thể và giữ lại bằng chứng đã báo.
Giám định suy giảm khả năng lao động ở đâu?
Việc giám định do hội đồng giám định y khoa thực hiện theo quy định. Người sử dụng lao động có trách nhiệm giới thiệu người lao động đi giám định sau khi thương tật ổn định.
