Khi bị ai đó đe doạ phát tán ảnh, video riêng tư để đòi tiền hay ép làm theo ý họ, đừng chuyển tiền và đừng gửi thêm bất cứ thứ gì, hãy giữ lại chứng cứ, báo nền tảng để chặn và gỡ nội dung, rồi trình báo công an. Người đe doạ có thể bị xử lý hình sự về các tội như cưỡng đoạt tài sản, còn người bị đe doạ là nạn nhân, không có lỗi.
Chào bạn, đây là Nhà Luật Học. Đây là một tập khó. Nếu bạn đang ở trong hoàn cảnh này, hãy biết rằng bạn không cô đơn, và có những bước cụ thể giúp bạn lấy lại quyền kiểm soát. Mình sẽ nói chậm, từng bước.
Vì sao không nên chuyển tiền?
Kẻ đe doạ thường hứa nhận tiền xong sẽ xoá. Nhưng chuyển tiền một lần thường dẫn tới lần đòi thứ hai, thứ ba, vì họ biết bạn sẽ trả.
Không có cách nào kiểm chứng họ đã xoá thật. Tiền không mua được sự an toàn ở đây.
Rất nhiều kẻ đe doạ ở xa, dùng tài khoản giả, thậm chí không có ảnh thật mà chỉ doạ dựa trên ảnh ghép. Sự hoảng loạn của bạn là thứ họ cần nhất.
Thay vì chuyển tiền, hãy ngừng trả lời, không giải thích, không cầu xin. Mọi tin nhắn của bạn đều có thể bị dùng để gây áp lực thêm.
Nếu bạn đã lỡ chuyển một lần, đừng tự trách và đừng chuyển tiếp. Lần chuyển đó trở thành một chứng cứ quan trọng, vì nó ghi lại tài khoản nhận tiền, giúp cơ quan chức năng lần ra người đứng sau.
Giữ chứng cứ mà không làm tổn thương mình thêm
Chụp lại tin nhắn đe doạ, tên tài khoản, đường dẫn trang cá nhân, số điện thoại, tài khoản ngân hàng họ yêu cầu chuyển. Đó là thông tin để cơ quan chức năng truy vết.
Bạn không cần lưu lại hay xem lại chính những bức ảnh nhạy cảm. Chỉ cần lưu bằng chứng về hành vi đe doạ.
Nhờ một người tin cậy giúp lưu chứng cứ nếu bạn thấy quá sức. Đừng chia sẻ chứng cứ cho nhiều người, chỉ cho người cần biết.
Đừng xoá tài khoản của mình ngay lập tức, vì có thể mất dấu vết cuộc trò chuyện. Hãy chặn, tắt thông báo, nhưng giữ dữ liệu cho tới khi đã trình báo.
Báo nền tảng và trình báo công an
Các nền tảng lớn đều có cơ chế báo cáo nội dung riêng tư bị phát tán không có sự đồng ý, và cơ chế ưu tiên gỡ những nội dung này. Báo cáo cả tài khoản đe doạ.
Trình báo công an nơi bạn ở, mang theo chứng cứ. Hành vi đe doạ để chiếm đoạt tài sản có thể cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản. Hành vi phát tán ảnh, video nhạy cảm của người khác cũng bị xử lý nghiêm.
Nếu nạn nhân là trẻ em, sự việc càng nghiêm trọng. Pháp luật bảo vệ trẻ em đặc biệt chặt chẽ, và những ai liên quan tới việc dụ dỗ trẻ gửi ảnh có thể bị xử lý hình sự nặng.
Có những đường dây nóng bảo vệ trẻ em và hỗ trợ nạn nhân. Hãy hỏi công an hoặc nhà trường để được kết nối.
Khi con là nạn nhân
Phản ứng đầu tiên của cha mẹ quyết định con có tiếp tục kể hay không. Đừng mắng, đừng hỏi sao con dại thế. Hãy nói: bố mẹ ở đây, mình cùng giải quyết.
Trẻ thường bị dụ qua trò chơi trực tuyến, qua người lạ giả làm bạn cùng tuổi, rồi bị đe doạ để gửi thêm. Con không có lỗi khi bị lừa bởi người lớn có ý đồ.
Cùng con làm các bước: ngừng liên lạc, giữ chứng cứ, báo nền tảng, trình báo công an. Nhờ nhà trường hỗ trợ nếu kẻ đe doạ là người con quen ở trường.
Đừng tịch thu điện thoại hay cấm con dùng mạng như một hình phạt ngay lúc đó. Con sẽ hiểu rằng kể với bố mẹ thì bị phạt, và lần sau sẽ giấu. Điều bạn muốn giữ nhất là con tiếp tục tin mình.
Sau đó, hãy để ý sức khoẻ tinh thần của con. Nếu con thu mình, mất ngủ, sợ hãi kéo dài, hãy tìm tới chuyên gia tâm lý.
Phòng ngừa mà không sống trong sợ hãi
Nói chuyện với con từ sớm về ranh giới riêng tư trên mạng: không gửi ảnh cơ thể cho ai, kể cả người mình tin, và nếu ai đòi thì đó là dấu hiệu cần kể với bố mẹ.
Với người lớn, hãy cân nhắc kỹ trước khi gửi hay lưu ảnh riêng tư, kể cả với người yêu. Tình cảm có thể thay đổi, dữ liệu thì ở lại.
Bảo vệ tài khoản bằng mật khẩu mạnh, xác thực hai lớp, không cho người khác mượn điện thoại có lưu ảnh cá nhân. Khi mang máy đi sửa, hãy sao lưu rồi xoá những dữ liệu riêng tư trước.
Và nhớ rằng nếu điều tệ nhất xảy ra, lỗi thuộc về kẻ đe doạ và kẻ phát tán, không phải bạn. Câu hỏi để lại: con bạn có biết nếu gặp chuyện này thì nói với ai đầu tiên không?
Câu hỏi thường gặp
Kẻ đe doạ là người yêu cũ thì có trình báo được không?
Được. Quan hệ tình cảm trước đó không làm hành vi đe doạ hay phát tán trở nên hợp pháp. Hãy giữ chứng cứ và trình báo như bình thường.
Ảnh đã bị phát tán rồi thì còn làm được gì?
Báo cáo gỡ trên từng nền tảng, nhờ người thân hỗ trợ tìm và báo cáo các bản sao, trình báo công an để xử lý người phát tán. Bạn cũng có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại.
Ảnh bị ghép mặt mình vào thì xử lý thế nào?
Ảnh ghép xúc phạm cũng là xâm phạm danh dự, nhân phẩm và quyền đối với hình ảnh. Các bước xử lý tương tự: giữ chứng cứ, báo nền tảng, trình báo công an.
Người nhận được ảnh rồi chuyển tiếp có bị xử lý không?
Có thể. Chuyển tiếp, chia sẻ ảnh nhạy cảm của người khác mà không có sự đồng ý là hành vi phát tán, có thể bị xử phạt hoặc truy cứu tuỳ mức độ.
Báo công an có bị lộ chuyện với mọi người không?
Cơ quan chức năng có trách nhiệm giữ bí mật thông tin của bị hại, nhất là với trẻ em và nội dung nhạy cảm. Bạn có thể đề nghị được làm việc riêng tư.
