Cho người không đủ điều kiện mượn xe, như chưa có giấy phép lái xe phù hợp, chưa đủ tuổi, hay đang có nồng độ cồn, chủ xe có thể bị xử phạt, và nếu người đó gây tai nạn nghiêm trọng, chủ xe còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Bán xe mà không làm thủ tục thu hồi đăng ký, biển số thì trên hồ sơ, chủ cũ vẫn là người đứng tên và dễ bị liên luỵ khi xe vi phạm.
Chào bạn, đây là Nhà Luật Học. Cho mượn chiếc xe là chuyện tình nghĩa, bán chiếc xe cũ là chuyện bình thường. Nhưng cả hai đều có thể kéo bạn vào những rắc rối không ngờ. Tập này mình nói những điều cần biết.
Giao xe cho người không đủ điều kiện
Luật giao thông cấm giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển, ví dụ người chưa đủ tuổi, người không có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe, người đang có nồng độ cồn.
Chủ xe vi phạm có thể bị xử phạt hành chính, dù người lái chưa gây ra chuyện gì. Mức phạt đối với chủ xe là tổ chức thường cao hơn cá nhân.
Nếu người được giao xe gây tai nạn làm chết người hoặc thương tích nghiêm trọng, người giao xe có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội giao cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện.
Câu cho em mượn chạy ra chợ một chút nghe vô hại. Nhưng nếu em đó mới mười lăm tuổi, chưa được phép lái loại xe đó, thì câu nói ấy đã là một vi phạm.
Xe mượn gây tai nạn thì ai bồi thường?
Theo nguyên tắc nguồn nguy hiểm cao độ, người đang chiếm hữu, sử dụng hợp pháp phương tiện thường là người bồi thường. Khi bạn cho mượn xe hợp pháp, người mượn đang sử dụng xe sẽ chịu trách nhiệm bồi thường cho người bị hại.
Nhưng nếu chủ xe có lỗi trong việc để xe bị sử dụng trái pháp luật, hoặc giao xe cho người không đủ điều kiện, chủ xe có thể phải liên đới bồi thường.
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự bắt buộc gắn với chiếc xe, nên trong nhiều trường hợp vẫn chi trả cho người bị hại dù người lái là người mượn, trừ những trường hợp loại trừ như người lái không có giấy phép hợp lệ.
Vì vậy trước khi cho mượn, hãy hỏi một câu đơn giản: em có bằng lái loại này không, hôm nay có uống gì không. Hỏi không phải là nghi ngờ, mà là bảo vệ cả hai người.
Bán xe mà không làm thủ tục: rủi ro của người bán
Nhiều người bán xe cũ chỉ giao xe, giao giấy tờ, nhận tiền là xong. Người mua không đi sang tên, xe vẫn đứng tên người bán trên hồ sơ đăng ký.
Khi chiếc xe đó bị camera ghi lỗi, thông báo có thể gửi về địa chỉ người bán. Khi chiếc xe được dùng vào việc xấu, cơ quan chức năng cũng sẽ tìm tới chủ đăng ký trước.
Theo quy định về đăng ký xe hiện hành, khi bán, chuyển nhượng xe, chủ xe phải làm thủ tục thu hồi chứng nhận đăng ký, biển số, rồi người mua làm thủ tục đăng ký sang tên. Nếu chủ cũ không làm, họ có thể phải chịu trách nhiệm liên quan tới chiếc xe cho tới khi thủ tục hoàn tất.
Thủ tục cụ thể và thời hạn có thể thay đổi, nhiều bước đã làm được trên cổng dịch vụ công. Hãy hỏi công an nơi đăng ký xe hoặc tra cổng dịch vụ công trước khi bán.
Mua xe cũ cần làm gì?
Với người mua, xe chưa sang tên là xe bạn chưa thật sự đứng tên. Bạn khó bán lại, khó làm bảo hiểm, và có rủi ro nếu xe từng liên quan tới vụ việc gì.
Trước khi mua, kiểm tra giấy đăng ký gốc, đối chiếu số khung, số máy trên xe với giấy. Tra cứu xem xe có đang bị phạt nguội chưa nộp không, có đang thế chấp không nếu là ô tô.
Lập giấy tờ mua bán theo đúng quy định về đăng ký xe, rồi đi làm thủ tục sang tên trong thời hạn được yêu cầu.
Mua xe qua nhiều đời chủ, giấy tờ chỉ là giấy viết tay, là loại rủi ro cao. Có những quy định riêng cho việc giải quyết xe đã qua nhiều người mà chưa sang tên, hãy hỏi công an nơi đăng ký.
Những thói quen nên có
Khi cho mượn xe, nên biết người mượn đi đâu, bao lâu, có bằng lái phù hợp. Với người lạ hoặc không thân, tốt nhất đừng cho mượn.
Khi bán xe, làm thủ tục thu hồi đăng ký ngay, giữ lại bản sao giấy tờ mua bán và thông tin người mua.
Khi mua xe, đừng để việc sang tên kéo dài vì ngại. Mỗi tháng chậm trễ là một tháng chiếc xe đứng ngoài sự bảo vệ của pháp luật dành cho chủ sở hữu.
Câu hỏi để lại: chiếc xe cũ bạn bán năm ngoái, giờ còn đứng tên bạn trên hồ sơ không?
Câu hỏi thường gặp
Cho bạn mượn xe rồi bạn đi cầm cố thì sao?
Đó có thể là hành vi chiếm đoạt tài sản. Hãy giữ chứng cứ về việc cho mượn và trình báo công an. Người nhận cầm cố biết hoặc phải biết xe không phải của người cầm cũng có thể liên đới.
Con chưa đủ tuổi tự lấy xe đi rồi gây tai nạn, cha mẹ có chịu trách nhiệm không?
Cha mẹ thường phải chịu trách nhiệm bồi thường thay hoặc bổ sung cho con chưa thành niên. Nếu cha mẹ để xe và chìa khoá tuỳ tiện, việc xem xét lỗi trong quản lý cũng có thể được đặt ra.
Bán xe nhưng giữ lại biển số có được không?
Tuỳ quy định đăng ký xe hiện hành, biển số có thể được định danh theo chủ xe và giữ lại cho xe mới. Hãy hỏi công an nơi đăng ký xe để biết thủ tục.
Phạt nguội của xe đã bán gửi về nhà người bán thì làm gì?
Nếu bạn đã làm thủ tục thu hồi đăng ký và có giấy tờ mua bán, hãy liên hệ đơn vị xử lý vi phạm, cung cấp giấy tờ để chứng minh xe đã chuyển cho người khác vào thời điểm vi phạm.
Người mượn xe bị phạt thì ai nộp?
Người trực tiếp điều khiển và vi phạm là người bị xử phạt. Nhưng nếu không xác định được người lái, đơn vị xử lý có thể làm việc với chủ xe để xác minh.
